‘t polleken
Ledenblad van KONINKLIJKE IMKERSGILDE NEERBRABANT
Verschijnt 5x per jaar: feb. - april - juni - sept. - nov.
Afgiftekantoor 1745 Opwijk
Erkenningsnr. P509236
Afzender: Paul De Pauw, Heerbaan 8 1745 Opwijk-Mazenzele
tel. 052 35 57 93 e-mail: paul_de_pauw@hotmail.com
7e jaargang, nummer 2, APRIL 2007
Algemene Vergadering: zondag 22 april
Waar is de tijd dat enkel de dappersten onder de Galliërs in de vroege lente de taalgrens overtrokken om in het verre Wallonië hun bijen in de koolzaadvelden te plaatsen? Ze kwamen dan terug met een rijke honingoogst, en vooral, met heel wat sterke verhalen waar zelfs de gereputeerde vissers geen verhaal tegen hebben.
Als gevolg van de steeds dalende prijzen voor akkerbouwproducten als graan, bieten en aardappelen, en vooral ook als gevolg van de Europese richtlijnen betreffende de biobrandstoffen is koolzaad de voorbije jaren opnieuw aan een opmars begonnen. Niet alleen in het verre Wallonië ditmaal, maar ook bij ons in Vlaanderen. Hier en daar kan men in onze contreien reeds een helgeel bloeiend koolzaadveld ontwaren in de maand mei. En dit is nog maar een begin. Koolzaadbloesem als nectarbron, daarvan weten we heel veel, maar hoe is het gesteld met onze kennis over de verwerking tot biobrandstof ?
In onze onmiddelijke omgeving, in Mollem (Asse) is er een bedrijf dat het hele productieproces van koolzaadveld tot een op zuiver plantaardige olie draaiende dieselwagen zelf in handen heeft, namelijk de familie Saerens, ‘Hof ter Vrijlegem’, Boven Vrijlegem 41 te Mollem.
Dit bedrijf dat niet enkel aan koolzaadteelt, traditionele akkerbouw en veeteelt doet, maar bovendien ook aan hoevetoerisme, was deze winter nog te zien op T.V. in “Vlaanderen Vakantieland” als gastheer bij het verkennen van de Brabantse Kouters.
Op zondag 22 april om 15 uur zijn wij er te gast om alles te horen en vooral gedemonstreerd te zien over hun koolzaadactiviteiten. We zullen er onthaald worden met en natje en een droogje, er is voldoende tijd om de koolzaadpers en dergelijke in werking te zien, en afhankelijk van het weer en het moraal van de deelnemers, staat er ook nog een bezoekje aan de koolzaadakker of een wandelingetje naar het nabijgelegen Kartelobos op het programma. Hopelijk staan door de vroege lente in dit bos, de niet voor het vermaarde Hallerbos onderdoende blauwe boshyacinten reeds in bloem. Bij slecht weer kan ook nagepraat worden bij het door henzelf ‘ontworpen’ drankje, waar voor één keer geen koolzaad aan te pas komt maar een ander traditioneel streekproduct uit Asse, namelijk hop.
Om dit alles organisatorisch een beetje in goede banen te leiden, zouden we het wel op prijs stellen indien geïnteresseerden vooraf een seintje zouden geven:
- hetzij bij Benny Larivière op 0486/64.39.65,
- hetzij bij Paul De Pauw, tel. 052/35 57 93
en dit vóór zaterdagmiddag 21 april
En…natuurlijk zijn familieleden eveneens uitgenodigd.
Wegwijzers kan je vinden vanaf de Prieelstraat te Asse en het dorp van Mollem.
Wat mag je verwachten ?
- welkom met koffie en gebak
- inleiding over biobrandstoffen
- demonstratie van koud persen en filteren van koolzaad
- demonstratie van gebruik van koolzaadolie als biobrandstof, en van de perskoek voor diervoeding
- rondleiding op de boerderij
- 1 flesje koud geperste koolzaadolie
Het bezoek duurt 2 uren, en kost normaal 5 euro per persoon.
maar door tussenkomst van onze kas, wordt het u nu aangeboden tegen
2,50 euro per persoon. (ter plaatse te betalen).
website: www.hoftervrijlegem.be
Afspraak dus op 22 april om 15 uur in het Hof ter Vrijlegem, Boven Vrijlegem 41 te Mollem.
ZONDAG 13 MEI: OVERLARFDAG
Dit jaar stellen we onze leden in de mogelijkheid om zich Carnica -of Buckfastreinteeltlarfjes aan te schaffen
Op zondag 13 mei zal je de mogelijkheid hebben om zich larfjes van ofwel een Carnicareinteeltkoningin of van een Buckfastreinteeltkoningin aan te schaffen.
CHRONOLOGIE BIJ KONINGINNEKWEEK:
dag
-6: pleegvolk kiezen
-1: pleegvolk controleren op zwermcellen
o: overlarven of larfjes komen afhalen
+2: controle aantal aanvaarde doppen
+5: kooien van de moercellen
+11: koninginnen worden geboren
+25: controle leg + merken koningin (+knippen)
2 mogelijkheden om larfjes af te halen op de overlarfdag
1ste manier
We nemen een teeltraam met de dophouders, celhouders, en cellen (plastiek dopjes).
De dopjes kan men in gesmolten ontzegelwas, verwarmt au bain Marie tot +/- 70° C, 1mm diep dompelen. Er ontstaat op deze manier een wasrandje op de kraag van het dopje.
Dit bevordert de aanname van het teeltlarfje.
Druk de dopjes in de celhouders en het teeltraam is klaar.
Wat moeten we nog meenemen?
Een handdoek die nat(vochtig) gemaakt is.
Deze handdoek zullen we gebruiken om ons teeltraam, eens er overgelarft is, vochtig en koel te houden.
We zijn klaar!
2de manier: We werken met een starter.
Werkwijze: Eerst moer opzoeken in toekomstig pleegvolk en afzonderen.
4 of 5 sterk bezette ramen bijen van open broed uit het pleegvolk, in de starter afschudden met behulp van trechter.
Indien je problemen hebt met het opzoeken van de koningin, kan je 24 uur op voorhand, open broed dat vrijgemaakt is van bijen, boven de moerrooster plaatsen. Dit zal de gewenste bijen in de honingzolder brengen. Die kan je daags nadien afschudden in de starter.
Dan plaatsen we: 1 raam honing (niet verzegeld) + 1 raam stuifmeel
+ 1 raam water
We leggen de geboorde triplexplaat op de starter waar de celhouders reeds inzitten.
Nu sluiten we de starter met een goed geïsoleerd deksel.
We zijn klaar en kunnen naar de overlarver.
Terug thuisgekomen, zetten we de starter op een koele donkere plaats.
24 uur na het overlarven, kiepen we de bijen uit de starter opnieuw in de honingzolder van het pleegvolk. De celhouders met daarin dopjes die reeds aangezogen zijn, plaatsen we op het teeltraam. Het teeltraam komt tussen de 2 ramen open broed in de honingzolder.
Wat zijn de voordelen van een starter?
- dit is een hopeloos moerloos volk en het zal meteen alle zorgen geven aan de aangeboden larfjes.
- eens overgelarfd kan men rustig blijven napraten, de toekomstige koninginnen worden reeds verwend.
- we hoeven geen uitdroging van de larfjes te vrezen.
AFSPRAAK:
Om Carnicalarfjes af te halen: zondagvoormiddag tuusen 9 en 12 uur, ten huize onze voorzitter Jozef Beuckelaers, Sneppelaar 4 te Londerzeel
Om Buckfastlarfjes af te halen: zondagnamiddag tussen 15 en 17 uur, ten huize Pascale De Meuter, Lindenstraat 107 te Vilvoorde (Peutie)
(voor wegwijzer: zie plannetje in ‘t Polleken van april 2006)
BELANGRIJK!! Om zo weinig mogelijk kans te geven aan het overbrengen van ziekteoorzaken, zullen er geen materialen omgewisseld worden. Dit wil zeggen, dat wie larfjes wil, deze zal ontvangen in nieuwe dopjes, en dit tegen 0,10 euro per stuk voor het dopje (het larfje is gratis!)
IMKERSREIS 9 juni naar Genk
en omgeving
Op zaterdag 9 juni maakt onze imkersgilde een dagtrip met de bus naar Limburg.
Wij bieden u een fijne dag aan, met veel bezienswaardigheden, aan een schappelijke prijs van 35€ per persoon.
Iedereen, dus ook vrienden en kennissen, kan mee.
Programma van onze uitstap:
- 6u.45: vertrek aan de kerk van Droeshout
ofwel om 7u.00 aan de Tuinbouwschool van Merchtem-Peizegem
8.30h. bezoek aan het Mijngebouw van Waterschei
Ex-mijnwerkers gidsen ons doorheen het gebouwencomplex van de mijn, dat is een heel bijzondere ervaring als je weet dat de gids nog zelf steenkool uit de grond gehaald heeft.
En het verhaal uit de eerste hand horen levert altijd pittige anekdotes op. Ze leiden ons mee naar het imposante hoofdgebouw met prachtige Art Deco-elementen, de machinekamer, de schachtbok en de luchttunnels.
10.00h koffie in de cafetaria van het Fenixstadion (= voetbalstadion van Racing Genk) met aansluitend bezoek aan de Oekraïens-Katholieke Kerk.
In deze kerk speelt de iconografie een zeer belangrijke rol, en stellen belangrijke feiten uit de heilsgeschiedenis voor, en ook de glasramen stellen belangrijke feiten voor die verwijzen naar de Byzantijnse geschiedenis.
12.00h. middagmaal in het restaurant Balcan Grill met op het menu:
- tomatenroomsoep
- varkenslapje met provencaalse saus en frietjes,
- vanilleijs met aardbeiensaus.
Bevruchtingsstand voor jonge koninginnen
14.00h. bezoek aan het bezoekerscentrum De Lieteberg in Zutendaal.
Het bezoekerscentrum De Lieteberg ligt in een voormalige zand- en grindgroeve.
Imkers stampten hier begin jaren negentig een bevruchtingsstation voor Carnicabijen uit de grond. Van achter glas kan je een bijenvolk gadeslaan. En in een klein museum met bijenteeltmaterialen van vroeger en nu krijgt de bezoeker een beeld van het imkeren.Ook is er
een insektenmuseum, waar je haast alle insecten vind die je in onze natuur kan tegenkomen. De spinnenwereld komt aan ook bod en je kan er kriebels krijgen tussen de levende beestjes als kakkerlakken, wandelende takken, kevers en vogelspinnen.
Maar vooral de vlinders krijgen in de Lieteberg bijzondere aandacht:
In een vlinderserre werden speciale biotopen gecreëerd waar rupsen van inheemse vlinders in een beschermde omgeving kunnen uitgroeien tot prachtig gekleurde exemplaren.
Vlinderserre in de Lieteberg
17.00h. koffie met 2 broodjes in de sporthal van Zutendaal.
18.00h. bezoek aan Wijnhuis Timmermans in Rotem (Dilsen-Stokkem)
Jan Timmermans is een ambachtelijke wijnmaker en vinifieert oude maaslandse hoog- en laagstamappelen en druiven tot de unieke streekwijn “De Maaslander”.
De vruchtbare ondergrond is hier uitermate geschikt voor het aanplanten van fruitbomen; de huidige grote fruitplantages in het Maasland bewijzen dit.
In 1978 werd in het Maasland, mede onder impuls van de Vereniging voor Amateur Wijnmakers (V.A.W.) door een groepje bezielers de eerste wijngilde opgericht. Jan Timmermans was en is een van de bezielers van deze vereniging. De bedoeling van de wijngilde was het overtollige fruit uit de streek te verwerken tot een gezonde drank.
Deze wijngilde “Het Wienpumpke” bestaat nog steeds en is een zeer aktieve vereniging in de regio.
Jan Timmermans geeft ons eerst een rondleiding in de hoogstamboomgaard met oude fruitvariëteiten, en de druivenplantage met variëteiten als o.a. Muller-Thurgau, Kerner, Optima, Spätburgunder, Dornfelder….met aansluitend een diamontage hoe wijn wordt gemaakt, en een kelderbezoek met gezellige proeverij met brood en kaasplankje.
Rond 20.00h.: terug naar huis.
Inschrijvingen dienen vóór 12 mei te gebeuren door overschrijving van 35€ / per persoon, op rekeningnr. 734-1951262-19 met vermelding “reis + opstapplaats”.
Samenvatting programma’s vier bevriende bonden
Datum gilde activiteit lesgever____
15/04 Brussel educatieve bijenstand Abdij van ’t Park-Leuven
22/04 : Neerbrabant bezoek aan familie Saerens te Mollem
22/04 Ternat honing en honingverzorging R. De Croock
13/05 Neerbrabant overlarfdag
+ Grimbergen
20/05 Brussel standvergadering bij Paul Van Roy – Vollezele
03/06 Neerbrabant medewerking opentuindag Peizegem
09/06 Neerbrabant imkersreis naar Limburg
17/06 Brussel standvergadering bij Suzanne De Rudder
24/06 Ternat standvergadering bij Norbert Heeremans
Start van onze cursus Meester-Imker
Ruim 20 aanwezigen op 25 februari in de Tuinbouwschool te Peizegem, voor wat de koudste zondag van deze winter beloofde te worden. De school had namelijk net de krokusvakantie achter de rug, een hele week leegstand dus, en met de huidige stookolieprijzen was het resultaat echt
wel te raden. Gelukkig zijn imkers vooruitdenkende mensen en was er een electrisch vuurtje meegebracht dat zich eens volop kon uitleven. Wat kwamen die 22 imkers daar dan doen ? Wel, de aftrap werd gegeven voor de cursus meester-imker, en dat de organisatoren wel degelijk potentiële meester-imkers op het oog hadden, bewees het onderwerp van de eerste les: wetgeving.
Dit is namelijk het diepste water waarin men de meesten onder ons kan laten springen, en om de spits af te bijten was de keuze van dit onderwerp dan wel heel gewaagd.
Maar toch, zeg nu zelf, meestal wordt een dergelijk onderwerp weggemoffeld ergens in de tweede helft van de cursus. De evoluties van de laatste jaren hebben ons echter geleerd dat dit eerder een soort van struisvogelpolitiek is, en door de kop teveel in het zand te steken wordt ons zicht er niet beter op.
De keuze van de lesgever, Joris Parmentier, was nog zo’n waagstuk. Iemand van het door ons met argusogen (in zover de struisvogelpolitiek dit nog toelaat) bekeken Federaal Voedselagentschap.
Nu bleek deze man echter een beminnelijk man, die bovendien belangstelling had voor bijen en voor al wat er mee te maken had. Bovendien bleek hij ook nog eens over een inlevingsvermogen te beschikken in de imkerswereld, en ja, als je het mij vraagt heeft het bewuste controleagentschap wel wat aan sympathie gewonnen.
Een helder overzicht werd ons aangeboden van de actuele toestand, we kregen bovendien achtergrondinformatie over allerlei dingen die we misschien wel wisten of niet wilden weten . De meesten zullen met een geruster gemoed buitengegaan zijn dan ze binnenkwamen.
Volgens ons dus wel een heel geslaagde aftrap, en meteen werd de lat wel vrij hoog gelegd voor wat nog komen moest in de tweede les op zondag 18 maart: Genetica!
Om het eens over de bijen zelf te hebben als vervolg op de wet- en regelgeving kon moeilijk iemand meer beslagen gevonden worden dan Michel Asperges, reeds sinds mensenheugenis een bezield bijenkenner.
Hoewel, wat hebben we allemaal geleerd? Hoe een miniscule A-T verbinding erover beslist of er aan een bevallig vrouwenbeen een slank muiltje past, terwijl de C-G verbinding ervoor zorgt dat een tong een symbolische waarde kan hebben. Dat sommige mannen hun mannelijkheid meer genegen zijn dan hun hoofdhaar, terwijl ze in feite echter achter de feiten aanhollen en wel degelijk het zwakke geslacht zijn.
Je hebt het al begrepen, een heel ruime invalshoek en uren luistergenot.
Of hoe wetenschap dan toch boeiend kan zijn, zelfs voor de meest oningewijde.
Ik denk zelfs dat alle aanwezigen heden begrepen hebben wat Michel over de bijen vertelde, en niet alleen dat van de vrouwenbenen. Er staat ons nog een heel warme lange zomer te wachten, want pas in oktober komt hij uit de doeken doen waarom, hoewel ze genetisch wel niet zoveel in de pap te brokken hebben dan we wel dachten, darren dan toch nog belangrijk zijn.
Op 25 maart was er dan ons nosema-onderzoek: een talrijke opkomst en heel wat stalen, maar toch met een maar.
Hoewel de weersomstandigheden ideaal waren voor een staalname, waren de deelnemers vooral cursisten van de meester-imker cursus. Misschien dachten veel andere imkers dat ze dit nosemaliedje al vaak genoeg gehoord hadden, zoals spijtig genoeg dikwijls het geval is als het over bijenziekten gaat en niet wanneer verkondigd wordt hoe honingpotjes miraculeus vermenigvuldigd kunnen worden, ofwel dachten velen dat ze niet uitgenodigd waren. Feit is dat nosema niets nieuws is, maar dat het toch onze aandacht verdient. Dit werd bewezen in de onderhoudende spreekbeurt die hieraan gekoppeld was door Frans Daems over het belang van stuifmeel. De kers op de taart als het ware. Blijkt toch dat de remedie bij uitstek tegen nosema, het beschikbaar zijn van stuifmeel gedurende het hele vliegseizoen (en Frans verklapte ons ook hoe het zelfs er buiten kan) ook wel eens de remedie zou kunnen zijn tegen de vele mysterieuze verdwijnings- en andere ziekten die ons tegenwoordig teisteren. Misschien niet echt een remedie, maar toch een goed voorbehoedsmiddel. Ja, eigenlijk ook wel een beetje een middel tegen de varroadruk, want bijen uit een stuifmeelrijk milieu kunnen de nevenverschijnselen van deze varroadruk (virussen, infecties) veel beter het hoofd bieden dan andere, minder bedeelde volken. Al een oproep dus om in 2008, wanneer er geen cursus aan gekoppeld is, toch zeker aan dit onderzoek mee te doen. Het voortbestaan van onze bijenstand in 2009 kan er van afhangen.
Verder ook heel wat ‘truukjes’ van meester-imker Frans Daems om dit stuifmeel beschikbaar te houden voor de gezondheid van onze bijen, en ja, zelfs ook voor de onze. Een opsteker dus.
Verslaggever: Benny Larivière
Woordje van de voorzitter
Ongeveer de helft van onze leden hebben zich conform de wetgeving in regel gesteld met de registratie bij het voedselagentschap, ofwel als imker, ofwel als honingproducent, ofwel als alle twee. De andere helft overtreden de wet, en komen bij een schadegeval zoals Amerikaans Vuilbroed niet in aanmerking voor enige vergoeding; integendeel: het gevolg van een opgesteld p.v. zal niet om te lachen zijn. Tot daar deze bemerking!
Vorig jaar gaven we de raad om vanaf dit jaar een aantal zaken te noteren met betrekking tot de handelingen die we stellen aan onze bijen en onze honing.
Wel, in ons maandblad van april l.l. op blz. 15 kun je een lijstje zien waarop je ja of neen moet aanduiden. Maak een copie van deze bladzijde en begin al, want er komt een moment dat we zullen verplicht worden om een dergelijk document bij te houden, laat ons nu al maar oefenen!!
Ja, ik hoor het gespruttel en gejammer al, weer papieren invullen…
Beste vrienden-imkers, we zijn niet meer in 1907, maar in 2007, de tijden zijn veranderd, laat ons blij zijn dat we er zelf nog zijn en dat we mogen meedoen met de veranderende omgeving. En is het soms wat moeilijk, vraag aan een jongere gast om u wat te helpen, dat zal zeker gebeuren, in Neerbrabant toch!
Er komt dit jaar nog heel wat op ons af van gebeurtenissen die het sociale leven boeiend maken en waar we als imkers kunnen aanwezig zijn.
Ik noem wat op:
- biomarkt in Opwijk, zaterdag 5 mei
- de opentuindag in de Tuinbouwschool, zondag 3 juni
- de Groene Zomer, samen met Velt in Merchtem, zondag 17 juni
- de Week van de Bloem en de Bij, waar onze gilde echt aan meedoet, 1ste en 2de weekend van oktober.
En…we hebben ook nog onze jaarlijkse daguitstap, met een programma van de bovenste plank, en die we dit jaar samen met de Opwijkse wijngilde laten doorgaan. Dus, dadelijk inschrijven, want het zal drummen worden om op de bus te geraken. Zeg niet dat ge niet verwittigd werd.
We hebben ook kunnen vaststellen dat er bij ons maandblad een imkerskalender bijgevoegd was. Dit is één van de akties die uitgevoerd worden om ons de moeilijkheden met het maandblad in de loop van 2006 te doen vergeten. Goed initiatief, en er komen er nog!
Op 13 mei is het overlarfdag. Tussen 9 en 12 uur kunnen er larfjes afgehaald worden van een reinteeltkoningin –zie elders in dit Polleken voor de voorbereidingen en de praktische regelingen.
uw voorzitter, Jozef Beuckelaers