België
– Belgique P.B. – B.P. 1840
LONDERZEEL BC25171
‘t polleken
Ledenblad van
KONINKLIJKE
IMKERSGILDE
NEERBRABANT
Verschijnt 5x per jaar: feb. - april - juni - sept. - nov.
Afgiftekantoor 1840 Londerzeel
Erkenningsnr. P509236
Afzender: Jozef Beuckelaers, Sneppelaar 4,
1840 Londerzeel
tel. 0479/51 46 04 e-mail: m.debont@telenet.be
9e jaargang,
nummer 5, november 2009
NOTEDOP
* 08 / 11 : Start cursus bestuiving, 08 u Tuinbouwschool
Peizegem
* 15 / 11 : Honingkeuring
Ternat, 14u, CC De Ploter, St. Kat. Lombeek
* 13 / 12 : Jaarlijkse
feestvergadering, Steenhuffel
Woordje van
de Voorzitter.
Dit
is het laatste Polleken voor 2009, tijd dus om ons voor te bereiden op 2010.
Onze bijen zijn hopelijk al goed voorbereid, voor de imker is de eerste stap
ons lidmaatschap tijdig te vernieuwen. Hoe dit het beste te regelen kan je
verder in dit polleken terugvinden. Liefst via overschrijving, € 30,- voor een
volwaardig lidmaatschap, € 7,- voor bijleden en sympathisanten. Net zoals vorig
jaar wordt nu opnieuw gevraagd Uw geboortejaar en het aantal kasten door te
geven. Dit is niet om ‘big brother’ te spelen, zoals we wel eens durven
opvangen in discussies onder imkers. Het is om zicht te krijgen op enerzijds
het aantal bijenvolken in het Vlaamse land en anderzijds om de evolutie van de
gemiddelde leeftijd der imkers in kaart te kunnen brengen. Niemand wil weten
hoe jong jij bent of hoe weinig kasten er in jouw tuin staan, het is het
gemiddelde over gans Vlaanderen dat belangrijk is om onze imkers te verdedigen
in een door regelgeving steeds ingewikkelder wordende wereld.
Onze
cursus bestuiving is inmiddels van start gegaan met een groep enthousiaste
leergierigen. Vele inmiddels vergeten zaken zullen er opgefrist worden, en het
staat als een paal boven water dat er nog veel meer nieuwe kennis zal
onderwezen worden.
Ons
jaarlijks feest, feestvergadering genoemd omdat het naast een gelegenheid tot
feesten ook een evenement is waar de meeste van onze leden aan deelnemen, en
het dus het ideale ogenblik is om ons toekomstig jaarprogramma voor te stellen,
eens te overlopen hoe het staat met de gezondheid van de bijen en van onze
boeken, staat ook voor de deur, namelijk op 13 december om 14u in de
parochiezaal van Steenhuffel, Jozef Van Doorselaerstraat. We beginnen met een
uitgebreid aperitief met begeleidende hapjes, een goede reden dus om zeker niet
te laat te komen.
We
verwachten al onze leden met hun partner om kennis te maken met de nieuwelingen
die er zeker ook zullen zijn en natuurlijk om eens in een losse en ongedwongen
sfeer ervaringen en anekdotes uit te wisselen.
Voor
wie nieuw is, is er nog dit: onze feestbijeenkomst kent een jarenlange
voorgeschiedenis, tot voor de eerste wereldoorlog. En vooral in de periode voor
en onmiddellijk na de tweede wereldoorlog hadden onze voorouders het niet te
breed, en als er dan een feest doorging werd via een tombola voor wat extra
eten en lekkers gezorgd voor de thuisgebleven familieleden. Om deze traditie in
ere te houden blijft deze tombola deel uitmaken van onze feestvergadering, al
zijn de prijzen niet meer zoals eertijds, een brood of een koppel pensen.
Praktisch brengen de deelnemers een kleinigheid mee (’t mag ook een grotigheid
zijn) zoals een fles wijn, een pak chocolade of koekjes (liefst niet buiten
datum), of een in het jaar gekregen paraplu die we toch niet gebruiken.
Sponsors vervolledigen dit aanbod aan prijzen, en op die manier draagt de
tombola zijn steentje bij aan de positieve kassituatie van onze gilde. Met
andere woorden, op die manier kunnen wij een goed feestmaal aanbieden aan een
echt lage prijs.
Het
jaarprogramma voor 2010 is in opbouw, verder in dit Polleken vindt U al datums
die zeker in Uw agenda geblokkeerd moeten worden.
Tot
op de feestvergadering,
De
voorzitter, Jef Beuckelaers.
Programma
15 November, 14u :
Bekendmaking resultaten honingkeuring met voordracht over geneeskrachtige werking
van honing, CC De Ploter te St. Katharina-Lombeek.
Naar jaarlijkse traditie gaat in November te Ternat een honingkeuring
door, in tegenstelling tot de voorgaande jaren niet in het kader van de week
van de smaak. Daarom moeten we er nu al aan denken onze honingpotten binnen te
brengen. Dit kan bvb op onze vergadering van 18 oktober. Op 15 november wordt
de evaluatie gemaakt in CC De Ploter te St. Katharina Lombeek (dit is de plaats
waar het drie jaar geleden en de jaren daarvoor ook doorging). Dit vanaf 14 uur, er zal ook een voordracht
zijn over de geneeskrachtige werking van honig door Dhr. Van Damme, een imker
uit de verplegingswereld. Ik hoorde deze persoon enkele jaren geleden al eens
spreken over dit onderwerp en het is uitermate boeiend, verrassend zelfs om te
horen waartoe honing allemaal in staat is.
Jaarlijkse feestvergadering op
zondag 13 december
Op zondag 13 december dus, om 14
uur in de Parochiezaal in de Van Doorslaerstraat te Steenhuffel. (gelieve te
parkeren op de grote parking van Steenhuffeldorp – er is namelijk geen
parkeermogelijkheid in de Van Doorslaerstraat.).
Agenda :
·
Welkomstaperitief.
·
Woordje van de voorzitter
·
Overzicht van de voorbije jaaractiviteiten, nieuws van
de gezondheidsdienst en vooruitblik op het volgende bijenjaar
·
Kasverslag
·
Tombola : giften in de vorm van prijzen worden
zoals gewoonlijk steeds in dank aanvaard, diegenen die niet kunnen komen mogen
ze aan één der bestuursleden bezorgen
·
Indien het dit jaar technisch mogelijk zal er dit jaar
boeiend beeldmateriaal vertoond worden over de bijenwereld, zowel uit onze
contreien als van de andere kant van onze aardbol.
·
En natuurlijk, het
belangrijkste : MENU
APERITIEF
en HAPJES
VISROLLETJES
in een PAPRIKASAUSJE
NEERBRABANTSE
WATERZOOI met een MEDESABAYON
DESSERTBORD
met KOFFIE of THEE
Nadien is er mogelijkheid tot gezellig napraten, net zoals vorig jaar
zijn de dranken tijdens dit feestmaal gratis.
Als deelname in de kosten wordt een bijdrage van € 15,- per persoon
gevraagd. Voor kinderen onder de 12 jaar is het gratis maar wij vragen wel dit
vooraf te melden, kwestie van genoeg lepels en vorken te voorzien. Betaling kan
gebeuren (samen met het lidgeld) via overschrijving op rekeningnummer
734-1951262-19 voor 20 november met
vermelding van het aantal personen.
Belangrijk ! Wij beloofden aan onze leden die de bestuivingscursus
volgen een korting van € 7,- bij deelname aan de feestvergadering. Wij komen
hier zeker niet op terug, maar we willen wel vragen de volle € 15 over te
schrijven, de € 7 korting zal U op de feestvergadering terugbetaald worden. Dit
om zuiver organisatorische redenen. Onze secretaris zal de batterijen van zijn
rekenmachientje al eens extra moeten opladen om de overgeschreven bedragen te
ontcijferen : lid of bijlid, deelname met 1,2,3.. personen… Wij willen het
hem dan ook niet nog eens extra moeilijk maken.
Lidgeld 2010
Stilaan wordt het ook tijd om hieraan te denken. Voor 2010 bedraagd het
lidgeld € 30,- voor leden en € 7,- voor sympathisanten (ontvangen polleken,
kunnen deelnemen aan onze activiteiten en zijn al dan niet lid van een andere
afdeling van het KonVIB).
De overschrijvingen moeten voor 20 november gebeuren op rekening nummer
734-1951262-19. Bijkomend zouden wij het volgende willen vragen :
momenteel heeft eigenlijk niemand zicht op hoe de ‘imkerspopulatie’ is
samengesteld. Daarom zouden wij het volgende willen vragen : In de rubriek
mededeling (in HOOFDLETTERS) van Uw overschrijvingsformulier reserveert u de
eerste lijn om uw geboortjaar te schrijven, gevolgd door een streepje, en dan
het aantal bijenvolken dat u bezit. Op de tweede lijn noteert u met hoeveel
personen u naar de feestvergadering komt.
Voorbeeld :
LIDGELD 2010 – 1975 – 5 VOLKEN
FEESTVERGADERING 2 PERSONEN + 2 KINDEREN
In dit geval moet er dus € 60 gestort worden
Verslag voorbije
vergaderingen :
Biohoning, door J. Nuytemans
op 18/10
Inhoudelijk een voltreffer, ik dacht dat het veel ingewikkelder was om
aan de bionormen te voldoen. Het volstaat eigenlijk de goede keuzes te maken
qua materiaal, standplaats en bedrijfsmethode om aan de EEG-verordeningen te
voldoen. Natuurlijk zijn er extra kosten voor wie effectief een biolabel op
zijn etiket wil zien prijken. Er dient namelijk een auditbureau onder de arm
genomen te worden om objectief te controleren of we het door ons opgestelde
bedrijfsplan wel volgen en dat heeft zijn prijs. Maar ook wie het niet zover
wil drijven en tevreden is met het feit te weten dat hij goed bezig is was er
dus heel wat te leren zonder handenvol geld te moeten uitgeven.
Een minpunt toch, de magere opkomst voor een toch interessante
voordracht. Temeer omdat we van de gelegenheid profiteerden om de Gids voor
goede bijenpraktijken uit te delen. Het lijkt wel of imkers, eenmaal de
zomerhoning geslingerd is, helemaal niet meer geïnteresseerd zijn in wat met
bijen te maken heeft. Terwijl juist dan het welslagen van het volgend bijenjaar
moet voorbereid worden.
Wij zullen nog eens op de feestvergadering proberen de overgebleven
exemplaren van de Gids uitgedeeld te krijgen, maar naar mijn aanvoelen zal het
verloren zweet zijn, daar ik afgaande op het enthousiasme bij de eerste
uitdelingsronde niet hardop durf wedden op het percentage imkers dat deze gids
effectief zal lezen, laat staan in de praktijk brengen.
Werkgroepen
De Bijenvrienden uit Londerzeel hebben op 18 september in Londerzeel
meegewerkt aan de bloemenverkoop in het kader van de aktie ‘Kom op tegen
kanker’. In hun bijengeel T-shirt liepen ze goed in de kijker.
Jaarprogramma 2010
Volgende datums staan al vast :
21/03 : Nosemaonderzoek door Leo Van Malderen + een heel
interessante voordracht waarvan wij nu het onderwerp nog niet willen
verklappen.
18/04 : Voordracht over koninginnekweek, het inbrengen van jonge
koninginnen en nog veel meer door de nationale specialist Van de Vloet
02/05 : Overlarfdag bij Jef Beuckelaers.
19/06 : Jaarlijkse uitstap.
Bloemenweide
Het Limburgse provinciebestuur (net zoals het Brabantse) heeft de
voorbije jaren gratis zaadmengsels uitgedeeld om rest- en braakgronden om te
vormen tot kleurrijke bloemenweiden. Die leverden een divers en uitgebreid
stuifmeelaanbod, waardoor bijen meer kans hadden hun winterrust te overleven.
Imkerij De Bieenkorf uit Rukkelingen-Loon wil beletten dat het initiatief een
stille dood sterft.
De landbouwafdeling van de provincie Limburg werkte samen met alle
imkersverenigingen om het bloemenzaad te verdelen onder de bevolking. ‘Die
samenwerking was een groot succes, maar het initiatief wordt helaas niet
verlengd’, zegt Marc Missotten van De Bieenkorf. Daarom heeft hij zelf contact
opgenomen met zaadleveranciers om aan gunstige voorwaarden phaceliazaad te
kunnen aankopen. ‘Pas toen bevriende imkers me vroegen om ook voor hen zaad te
bestellen, zakte de prijs een beetje. Zo ontstond de idee om veel meer mensen
en groepen te betrekken in de samenaankoop. Nadat ruchtbaarheid gegeven werd
aan het initiatief is het aankoopvolume in enkele weken tijd gestegen van 270
naar bijna
Door stuifmeelgebrek op het ogenblik dat de winterbijen geboren worden,
ontwikkelen ze minder weerstand tegen parasieten, bacterieën, virussen enz.
‘Imkers moeten daardoor hun bijen op verschillende tijdstippen van het jaar
behandelen met producten. De industrie port dit aan, maar is dat nog
bijenhouden’, vraagt Missotten zich af. Hij pleit ervoor om er op een
natuurlijke manier voor te zorgen dat de bijen weer ziekteresistent worden.
Zorgen voor een goed stuifmeelaanbod is daarom erg belangrijk. ‘ Gezonde en
vitale bijen zijn me wel wat waard, en daarom wil ik in de omringende dorpen
zelfs gratis zaad uitdelen’, luidt het. De phacelia
is voor veel bedreigde insectensoorten een uitstekende plant omdat die veel
nectar en stuifmeel van goede kwaliteit aflevert. De plant kan gezaaid worden
vanaf april en bloeit dan zowat zes weken later. Op die manier is hij inzetbaar
van eind mei tot november.
Missotten onderstreept tot slot nog eens het belang voor de fruitteelt.
‘Voor een goede vruchtzetting bij fruitbomen is een goede kruisbestuiving door
bijen van het grootste belang. Tot 80% van het fruit komt tot stand door het
bezoek van een bij op een bloem. Per vlucht bezoekt en bij gemiddeld een
500-tal bloemen. Bijen zijn de enige bestuivers die als volk overwinteren, en
zijn dus de ideale bestuivers voor het fruit’, klinkt het.
Meer info : http://www.bieenkorf.be/phacelia.htm.
Of neem contact op met ons bestuurslid Marc De Bont, die coordineert
deze actie voor onze gilde.
Tips voor de aanleg van een
bloemenweide
Naast de inzaai van eenjarige stuifmeelleveranciers kan ook geopteerd
worden voor de aanleg van blijvende bloemenweiden. Dit in het kader van
(her)aanleg van tuinen, parken etc.. Hierover willen we wat tips
meegeven :
1- Belangrijk is de
samenstelling van het zadenmengsel. Vaak bevatten die 70 tot 90% goedkope
grassen waar onze bijen helemaal niet mee gebaat zijn. Maar ook om andere
redenen zijn deze mengsels niet interessant. Grassen kiemen en groeien immers
veel sneller dan zaden van bloeiende planten. Dat betekent dus te veel
concurrentie voor en verstikking van deze bloeiende planten, zeker op rijkere
tuingronden. Na verloop van enige maanden komen grassen zich toch spontaan
vestigen in uw bloemenweide, maar ondertussen hebben de andere planten zich
kunnen ontwikkelen zonder die lastige concurrentie.
2- Er moet onderscheid
gemaakt worden tussen een bloemenweide van vaste planten en één van
akkerbloemen. Een veldje met akkerbloemen houdt maximaal 2 jaar stand (als er
niet teveel grassen inzitten) en moet dan terug aangelegd worden (nood aan
verstoorde grond), een vaste bloemenweide heeft in principe een permanent
karakter en moet dus niet regelmatig terug ingezaaid worden.
3- Voor beide
alternatieven geldt dat het perceel onkruid- en grasvrij wordt gemaakt, dan
inzaaien (midden maart tot midden juni of van eind augustus tot midden oktober)
en lichtjes inharken. De zaden moeten maar en beetje afgedekt zijn. Nooit
bemesten, een bloemenweide lukt immers beter naarmate de grond armer is. Bij
grotere oppervlaktes kan u best het bloemenweidezaad mengen met een flinke
dosis droog rijnzand. Op die manier bekomt u een groter volume, en dat is
makkelijker om het gelijkmatig uit te strooien over het perceel.
4- Hoe maak ik nu een
perceel onkruid- en grasvrij ? Er bestaan verschillende methodes : u
kan de bestaande grasmat afschrapen en afvoeren (de beste methode want hierdoor
verwijdert u eveneens het vruchtbaarste deel van de grond), u kan de grond
meerdere maanden afdekken met een ondoorzichtige folie (hierdoor sterft alles
af), u kan – voor de winter – de grond diep
omploegen (de grasmat minstens 30 cm onderspitten) of u kan een herbicide
zonder nawerking gebruiken (de gemakkelijkste maar ook minst ecologische
methode). LET OP : indien er op
het perceel voordien veel ‘lastig’ onkruid stond (brandnetels, zuring, distels,
winde…) dan kan u best in twee keer de grond onkruidvrij maken. Concreet kan u
best een week of twee wachten nadat u de grond voor het eerst bewerkt hebt.
Wanneer er dan veel onkruid kiemt, schoffelt u dit allemaal eerst weg en zaait
pas nadien het zaadmengsel in.
5- Onderhoud :
een vaste bloemenweide wordt meestal 2 keer per jaar gemaaid (begin juli /
begin oktober). Laat het mengsel dan enkele dagen liggen zodat het rijpe zaad
er kan afvallen en voer dan het mengsel af (om verrijking van de grond te
vermijden). Eens goed schudden voor het afvoeren kan zeker geen kwaad om zoveel
mogelijk zaad te recupereren. Akkerbloemen worden slechts éénmaal in de herfst
gemaaid. Na het eerste jaar kan u de grond best wat oppervlakkig ‘verstoren’ na
het maaien. Na het tweede jaar moet de grond opnieuw bewerkt en ingezaaid
worden
6- Ligging : Voor
akkerbloemen geldt algemeen een zonnige en niet te natte standplaats. Bij een
vaste bloemenweide kan het mengsel samengesteld worden in functie van het
terrein (dtoog/nat – zon/schaduw – zware/lichte grond…)
Voor meer inlichtingen over de mogelijkheden kan U terecht bij Marc De
Bont. (m.debont@telenet.be)
Bijen te verkrijgen
Voor wie al deze raad te laat komt en deze winter een deel van zijn
bijenvolken ziet teloor gaan, wel hij kan terecht bij David Van Delm
(0475/35.77.53) uit Perk, die nog een aanbod heeft van zachtaardige
carnicavolken, al dan niet met kast.
Maandpraatje in het Maandblad
van de Vlaamse Imkersbond.
In 2010 is het de beurt aan Vlaams-Brabant om deze rubriek te verzorgen,
en onze gilde Neerbrabant heeft toegezegt om deze taak ter harte te nemen. Onze
leden zullen dus hopelijk het tijdschrift met nog meer enthousiasme tegemoet
zien. Benny zal voor de lettertjes zorgen en Marc voor de foto’s. Wie suggesties
heeft of onvergetelijk beeldmateriaal kan deze altijd aan ons kwijt : benny.lariviere@telenet.be
of m.debont@telenet.be
Olifanten niet alleen bang van
muizen
Als U toevallig last zou hebben van olifanten die uw tuin vandaliseren
en het ‘goe poeier’ van Urbanus helpt niet, is het volgende misschien iets voor
U.
Een eenvoudige omheining van houten palen, draad en bijenkorven blijkt
een uitstekend afweermiddel te zijn tegen olifanten die de velden en gewassen
van Keniaanse boeren regelmatig plunderen en vernietigen.
Een studie in Kenia heeft aangetoond dat dergelijke hekken het aantal
vernielingen door olifanten met bijna de helft verminderen. Dit werk is het
resultaat van eerder onderzoek waaruit bleek dat olifanten van nature uit bang
zijn voor honingbijen. Een uitgebreide test is nu aan de gang om uit te maken
of deze ‘bijenafsluitingen’ een elegante oplossing kunnen bieden na jaren van
conflicten tussen olifanten en boeren.
In Kenia worden wilde olifanten niet opgesloten in reservaten en
nationale parken. Als de dieren rondtrekken komen ze steeds meer in contact met
de boerderijen van de plaatselijke veehouders die aangemoedigd worden om zich
op een vaste plaats te vestigen en daar voedingsgewassen te telen. De olifanten
dringen de landerijen binnen en vernielen op hun strooptochten veel gewassen
zoals rijpe tomaten, aardappelen en maïsvelden. Deze strooptochten veroorzaken
aanzienlijke economische schade, wat tot conflicten leidt met de boeren die
regelmatig hun toevlucht zoeken tot het afschieten of vergiftigen van de
olifanten om de voedselvoorziening van hun gezinnen te beschermen.
Daarom hebben Britse onderzoekers samen met de dierenrechtenorganisatie
‘Bescherm de Olifant’ een nieuwsoortige omheining ontworpen, namelijk het
‘bijenkorfhekken’. Het ontwerp van dit hekken is gebaseerd op het feit dat
olifanten een panische schrik zouden hebben van honingbijen. In 2002 ontdekte
de zoöloog Fritz Vollrath dat olifanten bomen vermijden waarin bijenkasten zijn
opgehangen. Zijn collega Lucy King van de Universiteit van Oxford onderzocht
dit fenomeen en ontdekte al vlug dat olifanten er snel van door gaan als zij
nog maar het geluid van zoemende bijen horen.
Nu hebben beide onderzoekers het voor de hand liggende idee opgevat om
een hekwerk met bijenkorven te ontwerpen. In zuidelijk Kenia werden landbouwers
aangeworven wiens gewassen regelmatig werden vertrappeld door olifanten. Rond
een boerderij werden 9 traditionele bijenkorven opgehangen onder kleine rieten
daken, de korven werden met elkaar verbonden dmv draden. De totale lengte
bedroeg 90 meter, om de 10 meter hing er een bijenkorf.
‘Het hekwerk schrikt een aanzienlijk deel van de olifanten af’ zegt
King. In totaal plunderden wilde olifanten de beschermde boerderij 7 keer
terwijl een onbeschermde boerderij 13 aanvallen te verduren kreeg. Slechts 38
olifanten waagden zich op de beschermde landerijen, terwijl de onbeschermde
velden door 95 verschillende olifanten werden bezocht.
‘Zelfs met lege bijenkasten vormt het bijenkorfhekwerk een schommelende
en bewegende vreemde vorm die een visuele barrière voor naderende olifanten. De
olifanten herkennen ook aan de vorm dat het om een bijenkorf gaat die ze liefst
vermijden. Bevolkte bijenkorven zullen uiteraard nog een groter
afschrikkingseffect hebben op de olifanten door de geur en het gezoem, en
bovendien leveren ze ook nog honing op voor de dorpelingen’
Jammer genoeg heeft de droogte in de streek het opzetten van een
uitgebreidere test verhinderd. Het is ook de bedoeling in de toekomst een ander
soort van bijenkast te gebruiken waardoor meer honing geproduceerd zal worden.
Het project zal uitgevoerd worden op 60 boerderijen en gefinancierd worden door
verschillende dierenbeschermingsorganisaties.
‘Wij hebben 1.700 meter bijenkorfafsluitingen gebouwd waarvan wij de
bezetting van de bijenkasten en het afschrikeffect op de olifanten
controleren,’ zegt King. ‘We behalen goede resultaten met het bevolken van de
bijenkorven, maar door de droogte heeft het experiment vertraging opgelopen tot
het volgende regenseizoen in november wanneer de boeren opnieuw gewassen zullen
proberen aan te planten.’
Maar waarom zijn olifanten dan toch zo bang van de bijen ? De bijen
kunnen met hun kleine angels toch niet door de dikke huid van de olifant steken !
De bijen kennen blijkbaar de gevoelige plaatsen van deze dikhuiden en steken de
olifanten rond de ogen en in de gevoelige slurf. Een olifant moet dit maar één
keer meemaken om deze pijnlijke ervaring nooit meer te vergeten.
Bron : Matt Walker / BBC
Vernieuwde website:
Je kan ons ook terugvinden op onze vernieuwde website : ‘http://www.imkersgildeneerbrabant.be’